Safon Uwch Gyfrannol ac Uwch
Rhifyn 1
Dyma rifyn cyntaf
Y Cylchgrawn Daearyddol Digidol. Mae'n ddatblygiad ar
Y Cylchgrawn Daearyddol a gyhoeddwyd mewn print am sawl blwyddyn (9 rhifyn i gyd) – gellir cael mwy o fanylion amdanynt trwy bori yng nghatalog CAA o dan Daearyddiaeth.
Mae'r rhifyn cyntaf hwn o'r fersiwn digidol yn cynnwys tair erthygl Gymraeg – dwy yn addasiadau o'r Saesneg ac un yn erthygl wreiddiol.
Newid Hinsawdd Tymor Hir
(erthygl wreiddiol gan Davyth Fear sydd hefyd yn ymddangos yn y Saesneg fel
Long-term Climate Change)
Uned a Chwestiwn Allweddol
2009 & 2010: G1: 1.2
CA: Beth yw patrymau tymhorol newid hinsawdd?
Newid hinsawdd tymor hir
Astudiaeth Achos ar Fudo: Gwlad Pwyl i'r DU
(addasiad o
Migration Case Study: Poland to the UK, Neil Punnett, ar
Geofile Online, Medi 2007)
ynghyd â chyfweliadau gwreiddiol â mewnfudwyr o wahanol rannau o Gymru (mae'r cyfweliadau hyn yn ymddangos yn y Saesneg hefyd)
(Am fwy o wybodaeth am fewnfudwyr yng Nghymru, gweler
Mewnfudwyr yng Nghymru yn ystod yr 20ed ganrif, Robin Evans, CAA, 2007: Hanes CA3)
Unedau a Chwestiynau Allweddol
2009 & 2010: G2: 1.3
CA: Pa ran y mae mudo yn ei chwarae mewn newid poblogaeth?
2009 & 2010: G2: 1.4
CA: Beth yw'r materion llosg ym mudo ffoaduriaid ac ymofynnwyr noddfa?
Astudiaeth achos ar fudo: Gwlad Pwyl i'r DU
Mae'r ddwy erthygl ganlynol yn adrodd am fudwyr anghyfreithlon yn gweithio yn Ne Cymru.
Erthygl 1
Erthygl 2
Daearyddiaeth Rhyw
(addasiad o
Geography of Gender, Peter Atkins, yn
Geography Review, Chwefror 2008)
Uned a Chwestiwn Allweddol
2009 & 2010: G2: 1.5
CA: Beth yw achosion ac effeithiau strwythurau rhyw newidiol?
Daearyddiaeth rhyw (gender)
Rhifyn 2
Mae'r rhifyn hwn yn cynnwys dwy erthygl wedi'u haddasu o'r Saesneg, ac erthygl wreiddiol yn y Gymraeg a'r Saesneg.
Ymchwilio i 'fyfyrwyreiddio'
Addasiad o
Investigating 'studentification', David Holmes,
Geography Review, Medi 2007. Erthygl sy'n ymchwilio i effaith niferoedd cynyddol o fyfyrwyr ar drefi a dinasoedd y DU, gyda rhai yn dioddef o effeithiau negyddol ond eraill yn croesawu'r cynnydd.
Uned a Chwestiwn Allweddol
2009 & 2010: G2: 2.2
CA: Sut mae strwythur cymdeithasol a diwylliannol aneddiadau yn amrywio a pham?
Ymchwilio i 'fyfyrwyreiddio'
Pan fwyf yn hen a pharchus
Addasiad o
Hope I get rich before I get old, Rachel Nowak,
New Scientist, 10 Tachwedd 2007. Erthygl sy'n edrych ar sut mae'r polisi un plentyn a'r flaenoriaeth ddiwylliannol i fechgyn yn China wedi gyrru nifer o rieni i ddewis erthyliad ar sail rhyw, gan greu cymaint o brinder merched nes ei bod yn bosib, erbyn 2025, y bydd yno 30 miliwn yn llai o ferched na dynion rhwng 20 a 49 oed, a phoblogaeth hŷn enfawr.
Unedau a Chwestiynau Allweddol
2009 & 2010: G2: 1.5
CA: Beth yw achosion ac effeithiau strwythurau rhyw newidiol?
2009 & 2010: G3A Thema 6(a) China 1.2
CA: Pam a sut y mae'r economi yn newid?
Pan fwyf yn hen a pharchus
Sut mae gweithgaredd pobl yn rhoi pwysau ar amgylcheddau twndra yr Arctig a'r alpau?
(erthygl wreiddiol gan Davyth Fear sydd hefyd yn ymddangos yn y Saesneg fel
How is human activity causing pressures on the Arctic and alpine tundra environments?)
Erthygl sy'n edrych ar y bygythiadau i amgylcheddau twndra, a chanlyniadau cadarnhaol a negyddol gweithgaredd pobl.
Uned a Chwestiwn Allweddol
2009 & 2010: G3A: 1: 1.5
CA: Ym mha ffordd y mae gweithgaredd dynol yn achosi pwysau ar amgylchedd y twndra alpaidd?
Twndra yr Arctig a'r Alpau
Rhifyn 3
Llygredd aer yn Delhi: enillwyr a chollwyr
Addasiad o
Air Pollution in Delhi: winners and losers, Emma Mawdsley,
Geography Review, Tachwedd 2007. Mae blaenoriaethu polisïau amgylcheddol yn effeithio'n wahanol ar y tlawd a'r cyfoethog yn Delhi – mae pawb yn elwa o well aer ond mae diffyg d_r glân yn broblem fwy ar gyfer y bobl dlawd.
Uned a Chwestiwn Allweddol
2009 & 2010: G3 6b 1.6
CA: Beth yw'r sialensau a'r atebion amgylcheddol sy'n wynebu India? (Achosion a chanlyniadau llygredd diwydiannol ar y dinasoedd mawr.)
Llygredd aer yn Delhi: enillwyr a chollwyr
Pwysigrwydd ystyried rhyw person
Addasiad o
Does gender matter?, Lisa Lau,
Geography Review, Chwefror 2008. Trafod pwysigrwydd daearyddiaeth rhyw a bod merched ledled y byd yn wynebu gwahanol broblemau. Dadl yr erthygl hon yw bod anwybyddu rhyw yn gamgymeriad sy'n arwain at ragfarnau.
Uned a Chwestiwn Allweddol
2009 & 2010: G2: 1.5
CA: Beth yw achosion ac effeithiau strwythurau rhyw newidiol?
Pwysigrwydd Ystyried Rhyw Person
A oes modd cynhyrchu mwy o fwyd mewn ffordd gynaliadwy?
Erthygl wreiddiol gan Janet Cadogan sydd hefyd yn ymddangos yn y Saesneg fel
Can food production be sustainably increased?
Erthygl sy'n trafod dulliau cynaliadwy o gynhyrchu bwyd ac yn defnyddio nifer o astudiaethau achos i egluro hynny.
Uned a Chwestiwn Allweddol
2009 & 2010: G4: 1.3
CA: A fedrir cynyddu cynhyrchu bwyd mewn modd cynaliadwy?
A oes modd cynhyrchu mwy o fwyd mewn ffordd gynaliadwy?
Rhifyn 4
Mae'r rhifyn hwn yn cynnwys tair erthygl wedi'u haddasu o'r Saesneg ac Astudiaeth Achos.
Achosion ac Effeithiau Llifogydd Carlisle Ionawr 2005
Addasiad o
The causes and effects of the Carlisle flood January 2005, Penny Ritson,
Geo Factsheet 189, Ionawr 2006. Mae'r erthygl hon yn yn ystyried achosion ac effeithiau'r llifogydd enbyd ar ddinas Carlisle.
Achosion ac Effeithiau Llifogydd Carlisle Ionawr 2005
Uned a Chwestiwn Allweddol
2009 & 2010: G1 2.5/2.6
CA: Beth yw achosion a chanlyniadau llifogydd? / Sut y canfyddir ac y rheolir peryglon llifogydd o fewn dalgylch afon?
Astudiaeth Achos: Cynllun Amddiffyn rhag llifogydd Carlisle ers 2005
Ymchwil gan Nia Meryl Jones ar y cynlluniau amddiffyn rhag llifogydd a wnaethpwyd yn Carlisle ar ôl llifogydd 2005.
Astudiaeth Achos: Carlisle
Ai masnach neu cymorth sy'n cau'r bwlch?
Addasiad o
Is it trade or aid that closes the gap?, David Burtenshaw,
Health and Development, Cross Academe, argraffiad 2010/2011. Erthygl ar gyfraniadau cymharol masnach a chymorth tuag at gau'r bwlch datblygiad rhwng y gwledydd sy'n datblygu a'r gwledydd datblygedig.
Ai masnach neu cymorth sy'n cau'r bwlch?
Uned a Chwestiwn Allweddol
2009 & 2010: G3A 4 1.6
CA: Pa fathau o strategaethau sy'n bodoli ar gyfer lleihau'r bwlch datblygiad a pha mor effeithiol yw'r strategaethau hyn?
Daeargrynfeydd a tswnami Y Cefnfor Tawel 29 Medi i 1 Hydref 2009
Addasiad o
3,000 could be buried after Indonesia quake, say officials, Ben Doherty,
The Guardian, 2 Hydref 2009. Erthygl sy'n adlewyrchu'r gost ddynol yn sgil y daeargrynfeydd.
Daeargrynfeydd a Tsunami y Cefnfor Tawel
Uned a Chwestiwn Allweddol
2009 & 2010: G1: 2.2
CA: Beth yw'r peryglon sy'n gysylltiedig â digwyddiadau tectonig?
Rhifyn 5
Mae'r rhifyn hwn yn cynnwys un erthygl wreiddiol ac un erthygl wedi'i haddasu o'r Saesneg.
Amgylchedd Rhewlifol
Erthygl wreiddiol gan Angharad Harris sydd hefyd yn ymddangos yn y Saesneg fel
Glaciated Environments.
Mae'r erthygl hon yn canolbwyntio ar amgylchedd bregus ardal y Cairngorms a'r ymdrechion sy'n cael eu gwneud i amddiffyn yr amgylchedd.
Amgylchedd Rhewlifol
Uned a Chwestiynau Allweddol
2009 & 2010: G3A 2a
CA 1.5: Pam fod amgylcheddau rhewlifol yn bwysig?
CA 1.6: Beth yw'r dulliau a ddefnyddir i reoli amgylcheddau rhewlifol a pha mor llwyddiannus y mae'r strategaethau hyn?
Cwestiynau Allweddol ac Atebion
Addasiad o
Key Questions and Answers, Section B: Individual Research Enquiry gan David Burtenshaw.
Cyngor ar sut i ymdrin â gwaith maes a dewis thema sy'n berthnasol i chi.
Cwestiynau Allweddol
Uned a Chwestiwn Allweddol
2009 & 2010: G3B
Ymholiad Ymchwil Unigol.